|
دكتر محمد جواد لاريجاني، كارشناس و صاحب نظر مسايل سياسي، به سوالات مختلف مطروحه در مورد مسايل سياست خارجي كشورمان و نيز مباحث مربوط به پرونده هستهيي ايران پاسخ داد.
طرح خاورميانه بزرگ از ميان رفت
لاريجاني در گفت وگويي تفصيلي با خبرنگار سياسي – خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در پاسخ به سوالي درخصوص شرايط ايران با توجه به مسايل عراق، يادآور شد:« شرايط امروز عراق ناشي از آن است كه آمريكاييها تصويري غيرواقع بينانه از اين كشور داشتند. طبيعي است كه آنها وقتي به عراق آمدند براي اين نبود كه دلشان به حال مردم عراق سوخته باشد؛ آنها با هدف مهار بازار انرژي و سيطره بر منطقه به عراق آمدند.با اين ايده بزرگ آمريكاييها سرمايهگذاري كردند و وارد منطقه شدند كه هر دوي آنها با خطر مواجه شد .درنهايت طرح خاورميانه بزرگ از ميان رفت و امروز صحبت بر سر اين است كه چگونه اسراييل را حفظ كنند.»
آمريكاييها شرايط خروج شورويها از افغانستان را پياده ميكنند
لاريجاني با بيان اينكه در اين شرايط آمريكاييها با مخالفتهاي داخلي نيز مواجهند، يادآور شد: « كشتههايي كه امروز آمريكا در عراق ميدهد واقعيتهايي است كه براي مردم اين كشور قابل قبول نيست و لذا آمريكا با پيچيدگيهاي مقابله با كشته شدن سربازان خود در عراق مواجه است. از طرف ديگر امروز اگر آمريكا بخواهد از عراق خارج شود بايد به بسياري از مسايل از طرف مردم و گروههاي آمريكايي پاسخ دهد.»
لاريجاني با اشاره به اينكه در اين شرايط تمهيد شرايط خروج بسيار مهم است، اضافه كرد:« در اين وضعيت آمريكاييها شرايط خروج شورويها از افغانستان را پياده ميكنند كه براساس آن هيچ كس نبايد درعراق نفوذ داشته باشد و اگر شرايط مطلوبي از نظر آن ها در عراق اتفاق نيفتد كس ديگري نيز نتواند بر اوضاع سيطره داشته باشد.»
به گفته وي تنظيم اين شرايط بسيار براي آمريكا دشوار است بنابراين براي نيل به اين هدف حمايت از برخي عناصر بعثي و نيز فشار به شيعيان را در دستور كار قرار داده است.
مذاكرات ايران و آمريكا ميتواند ثمربخش باشد
اين صاحب نظر مسايل بينالمللي و سياسي با بيان اينكه با اين تفاصيل مذاكرات ايران و آمريكا ميتواند ثمربخش باشد، يادآور شد:« اين مذاكرات مي تواند شرايط بعد از خروج آمريكا از عراق را به نفع مردم اين كشور تغيير دهد و جنگ داخلي در عراق اتفاق نيفتد.اين مذاكرات ميتواند تنش موجود در منطقه را تا حدي كاهش دهد و نيز باعث كاهش تنش ميان ايران و آمريكا نيز ميشود. لذا ميتوانيم به آمريكاييها در اين مذاكرات ثابت كنيم كه هدف ما از نفوذ در عراق پركردن خلاهاي قدرت نيست و تنها در جهت منافع مردم عراق است.»
لاريجاني با توجه به اين مسايل ظرفيتهاي مذاكره ايران با آمريكا را بسيار بالا توصيف كرد كه استفاده از اين ظرفيتها وتحرك بخشيدن به آنها مسالهاي دو طرفه است.
وي ادامه داد:« معتقد نيستم كه اين مذاكرات بي ثمر بوده است بلكه معتقدم از پتانسيلها و ظرفيتهاي موجود به اندازه كافي بهره نبرده است.»
عناصر القاعده درعراق مورد حمايت دوستان آمريكا هستند
معاون وزير خارجه اسبق كشورمان در ادامه گزارش اخير پترائوس و كروكر در مورد عراق را مورد بحث قرار داد و با اشاره به اينكه در اين گزارش سعي كردهاند به نحوي به دولت بوش كمك كنند، خاطر نشان كرد: « چارچوب اين گزارش اين است كه دولت آمريكا قصد داشت كار خوبي را در عراق انجام دهد كه به دلايلي خارج از حوزه قدرت آمريكا مانند دخالت ايران محقق نشده است و اين در حالي است كه اين مساله براي مردم آمريكا و افكار عمومي اين كشور قابل قبول نيست.»
وي افزود:« عناصر القاعده كه در عراق كشته ميشوند مورد حمايت دوستان آمريكا ميباشند و امروز شيعيان هستند كه با آمريكا همكاري ميكنند، با توجه با اين مساله آمريكاييها ميتوانستد با يك اقدام درست نام خوبي از خودشان در عراق به جاي بگذارند.»
وي اضافه كرد:« اين گزارش چندان ارزشي براي مسايل داخل ميدان و نيز داخل خود آمريكا نيز ندارد و نبايد زياد آن را جدي گرفت.»
تهديدات براي ايجاد جو نا آرام در ايران است
اين نماينده اسبق مجلس در بخش ديگري از اين گفتوگو سناريوي آمريكاييها براي تهديد نظامي عليه كشورمان و حمايت برخي از كشورهاي غربي را مورد بحث قرار داد و با تاكيد بر اينكه براساس محاسبات سياسي حمله نظامي آمريكا به ايران جواب نميدهد، تصريح كرد:« تهديد نظامي به ايران حداقل در مناسبات منطقهاي آثار بسيار زيادي ميتواند داشته باشد. لذا ما بايد آمادگي دفاعي خودمان را حفظ كنيم و اين بسيار كار معقولي و درستي است.»
وي يادآور شد:« ما به طور طبيعي نمي توانيم ايذاهاي نظامي را از نظر دور بداريم اما در مجموع معادلات سياسي اين اقدامات را قبول نميكند.»
لاريجاني ضربه اي كه اروپا و آمريكا از بحث دستيابي ايران به انرژي صلح آميز هستهيي خوردهاند و نيز كار فنياي كه ايران با آژانس انجام داد را عاملي توصيف كرد كه طي آن غرب غافلگير شده و لذا جو رواني عليه ايران ايجاد ميكند و حتي بحثهايي فراتر از قطعنامه هاي سازمان ملل نظير اقدام نظامي را طرح ميكنند.
وي با طرح اين سوال كه بايد ديد آيا طرح حمله نظامي با منافع خود آمريكا نيز سازگار است يا خير؟، به خبرنگار ايسنا گفت:« با توجه به معادلات فعلي اين مساله به نفع آمريكا نيست ضمن اينكه اين را نبايد از نظر دور داشت كه در طول تاريخ حماقت برخي رهبران ملتها را به سمت جنگ نزديك كرده است.»
وي اضافه كرد:« در اين راستا ما آمادگيهايي كسب كردهايم و اما در مجموع نبايد اين فضا سازيها را مايه دلواپسي و نگراني عمومي در داخل كشور قرار دهيم. به نظر ميآيد بخش قابل توجهي از اين تهديدات براي ايجاد جو نا آرام در ايران است كه البته داراي آسيبهايي نيز هست.»
غرب شريك خوبي براي كشورهاي مستقل نيست
اين صاحب نظر سياسي با بيان اينكه «غرب علي الاصول شريك خوبي براي كشورهاي مستقل نيست» ادامه داد:« با توجه به اين شرايط بايد خواسته هاي خود را براساس منافع و در چارچوب اصول بينالملل به پيش ببريم و برخورد خويشتندارانهاي با برخي مسايل بينالملل داشته باشيم.»
وي مجددا تاكيد كرد:« تهديدات غرب ناشي از ناكاميهايش در قبال ايران است كه ميخواهد از اين طريق آنها را جبران كند.»
فرانسه قبلا هم بهتر از حالا نبود
معاون وزير خارجه اسبق كشورمان در ادامه با اشاره به موضعگيريهاي اخير خصمانه فرانسه عليه كشورمان با بيان اينكه نبايد فكر كنيم فرانسه در گذشته موضع مناسبي در خصوص بحث فعاليت هاي هستهيي ايران داشته است، تصريح كرد:« ممكن است بيانات فرق كند اما در مجموع فرانسويها با ايران موضع مناسب و خوبي نداشتهاند و در گذشته نيز شيراك، رييس جمهور سابق فرانسه نيز اظهاراتي به صورت تلويحي عليه كشورمان مطرح كرده بود.»
وي ادامه داد:« وضعيت قبلي فرانسه در عمل خيلي بهتر از وضعيت فعلي نبوده است و در طول جنگ تحميلي نيز شاهد بوديم كه هواپيماهاي سوپر استاندارد به دولت عراق قرض داد تا عليه ما استفاده كند؛ با توجه به اين مسايل بايد تصوير ما از دولتها واقع بينانه باشد.»
به گفته وي چون دولت ساركوزي تازه كار است پيچيدگيهايي در كارهاي خود ندارد و دشمنيهايشان را خيلي زود ابراز ميكنند.
لاريجاني برخورد احمدي نژاد با اين اظهارات فرانسه را بسيار درست توصيف كرد و گفت:« بايد اجازه دهيم فرانسويها اين حرفها را بزنند چرا كه با توجه به سابقهشان چيز جديدي نيست.»
پاسخ ايران به قطعنامه ميتواند تند يا نرم باشد
رييس مركز تحقيقات فيزيك نظري در پاسخ به سوالي در مورد صدور احتمالي قطعنامه سوم و واكنش مناسب كشورمان در قبال اين اقدام، مسير قطعنامه را مسير بسيار بدي توصيف كرد كه ادامه آن معقول نيست.
وي خاطرنشان كرد:« در همان قطعنامه اول كه عليه ما صادر شد بايد از ان. پي. تي خارج مي شديم و همه چيز را معلق مي كرديم، ولي جمهوري اسلامي نخواست كه برخورد تندي انجام دهد و در چارچوب ملايمتري پاسخ خود را تنظيم كرد.»
به اعتقاد وي اين ملايمت نيز داراي حدي است ولي در عين حال دستاورد جمهوري اسلامي از اين برخورد كم نيست.
اين صاحب نظر سياسي دو گزينه معقول در برخورد با اقدامات شوراي امنيت را براي كشورمان متصور دانست و گفت:« اولين برخورد اين است كه به طور كامل عضويت خودمان را در ان. پي. تي معلق كنيم و مذاكرات به طور كامل متوقف شود و همكاري ما مشروط به اين شود كه مذاكرات در چارچوب ان. پي. تي صورت گيرد كه اين به عنوان پاسخ تند مطرح است.»
وي ادامه داد:« بر اساس پاسخ نرم بايد بر مبناي محتواي هر قطعنامهاي پاسخ مناسب را ارايه دهيم كه هر دوي اين روشها ميتواند دو استراتژي درست باشد.»
لاريجاني پاسخ ايران به قطعنامهها را بر اساس محتواي هر قطعنامه عنوان كرد و با طرح اين سوال كه چه چيزي ميتوان از قطعنامه سوم انتظار داشت، يادآور شد:« چيزي كه آمريكايي ها در قطعنامه سوم به دنبا آن هستند تشديد تحريم هاي اقتصادي است كه اين حدي دارد و اگر بيش از حد باشد ايران مجبور است پاسخهاي مناسبي بدهد.»
لاريجاني همكاريهاي بين المللي را موردي عنوان كرد كه در اثر اين تحريمها بيشترين آسيب را ميبيند و مسير اين قطعنامهها بيشترين ضربه را به آژانس وارد ميكند.
وي اظهار اميدواري كرد اين مسير به سمتي نرود كه شكست كلي آژانس در سطح جهان نتيجهگيري شود.
به گفته وي اين مساله در شرايطي روي ميدهد كه آمريكاييها و اروپاييها فكر ميكنند با سيال بودن قطعنامهها ميتوانند استراتژي خود را به نتيجه برسانند، در حالي كه زمان قضاوت خواهد كرد كه اين استراتژي ناموفق است.
لاريجاني تاكيد كرد:« اگر غربيها زرنگ و عاقل باشند بايد از استراتژي قطعنامه به نحو مثبت استفاده كنند و از كار البرادعي حمايت كنند. اينكه غرب در برابر البرادعي ايستاده است خرابي استراتژي غرب است كه آن ها را عصباني كرده است.»
نمي خواهيم ترقهي اتمي در كنيم
لاريجاني معتقد است هيچ لزومي ندارد كه قطعنامههايي كه غرب صادر مي كند همواره تنبيهي باشد بلكه اين قطعنامهها ميتواند به نوعي تشويقي نيز باشد و ايران و البرادعي را تشويق كند.
رييس مركز تحقيقات فيزيك نظري توفيقات علمي كشورمان در زمينه فناوري هستهيي را بسيار مفيد به حال كشورهاي دنيا دانست و خاطرنشان كرد:« بسياري از كشورهايي كه هماكنون انرژي هستهيي دارند قبل از دستيابي به آن مجبور بودند مقداري ترقهي اتمي دركنند و بعد بگويند كه ما انرژي هستهيي داريم، اما ما گفتيم كه نمي خواهيم ترقهي اتمي در كنيم و بر اساس ان. پي. تي قصد داريم حركت نماييم.»
لاريجاني ادامه داد:« اگر اين اقدام ايران به ثمر بنشيند براي بسياري از كشورهاي دنيا دستاورد بسيار عظيمي است و شامل حال كشورهايي مي شود كه نميخواهند بمب اتمي داشته باشند ولي تمايل دارند به انرژي هستهيي دست يابند كه نمونه آن تركيه، مالزي و اندونزي هستند كه نميخواهند وارد مسابقه تسليحاتي شوند.»
تحرك ديپلماتيك
وي سپس از اقدام كشورمان در فعال كردن ديپلماسي خود و سفرهاي اخير مقامات كشورمان به كشورهاي مختلف تمجيد كرد و نياز دولت مبني بر تحرك در سياست خارجي را خبر بسيار خوبي توصيف كرد كه نشان ميدهد ظرفيت ماندهاي وجود دارد كه بايد از آنها استفاده شود.
وي ادامه داد:« تحركات ديپلماتيك نمونههاي تحرك سياسي ما در عرصه بينالمللي است كه در كنار آن بايد ابتكار نيز داشته باشيم و به رفت و آمدهاي صرف تاكيد نكنيم.»
بايد در منطقه ايده ارائه كنيم
لاريجاني ابراز اميدواري كرد كه در طي سالهاي آينده جمهوري اسلامي ايران براي مسايل منطقهاي ابتكارهاي مختلفي ارايه دهد كه نمونه ي آن در عراق، منطقهي خليجفارس، لبنان و فلسطين ميتواند بروز و ظهور يابد.
وي اذعان دشمنانمان به نقش تاثيرگذار جمهوري اسلامي ايران را عاملي دانست كه طي آن بايد جمهوري اسلامي ايران ايدههايي ارايه دهد و با توجه به اينكه فضا براي اين مقوله فراهم است نقش تاثيرگذار سياست خارجي كشور را ايفا كند.
وي تاكيد كرد:« تحرك ديپلماسي ما نبايد صرفا به تحركات ديپلماتهايمان تنزل پيدا كند و بايد محورهاي ابتكاري براي مسايل مهم بينالمللي ارايه كند.»
روابط ايران و مصر بايد بسيار زودتر از اينها توسعه مييافت
اين ديپلمات كهنه كار در ادامه با تاكيد بر اينكه روابط جمهوري اسلامي ايران و مصر بايد بسيار زودتر از اينها توسعه مييافت،برقراري اين رابطه را بسيار مفيد به حال منافع دو كشور و منطقه توصيف كرد.
وي يادآور شد:« جاي اين روابط در عرصه سياست خارجي كشورمان بسيار خالي است چرا كه ملت ايران و ملت مصر دو ملت قديمي و تاثيرگذار هستند كه علقههاي بسيار بين دو ملت در طول تاريخ وجود داشته است.»
به گفته لاريجاني اين برقراري رابطه را بايد يكي از كارهاي بسيار مهم دستگاه ديپلماسيمان بدانيم كه در آينده نه چندان دور به روابط سياسي دو كشور منتهي شود.»
شرايط كشور ويژه نيست
اين صاحب نظر سياسي در بخش ديگري از اين گفتوگو برخي اظهارات مقامات كشورمان مبني بر درشرايط ويژه بودن كشور را مورد انتقاد قرار داد و در مورد ويژگيهاي شرايط ويژه در يك كشور خاطرنشان كرد: « شرايط ويژه زماني مطرح ميشود كه كشور داراي تهديدات بسيار جدي است كه احتمال جنگ و برخوردهاي نظامي باشد كه براي اين شرايط فوق العاده نيز قوانين خاص و ويژهاي اعمال ميشود كه امروز مسلما در كشور ما چنين وضعي وجود ندارد.»
وي افزود:« با توجه به ادبيات متداول سياسي دنيا نتيجه ميگيريم كه شرايط كشور ما ويژه نيست.»
لاريجاني با بيان اينكه در عين حال ما در شرايطي هستيم كه در آن فرصتهاي طلايي وجود دارد و در كنار آن امكان فرصت سوزي هاي بسياري نيز هست، يادآور شد:« از اين جهت ميتوان گفت كه شرايط كشور ويژه است. ولي حالت فوق العاده در اين مقوله نميگنجد. به نظر من ما يك سري فرصت هاي ويژهاي برايمان پيش آمده كه بايد با زرنگي، دورانديشي و پيچيده كار كردن بتوانيم از اين فرصتها استفاده كنيم.»
لاريجاني اين فرصت ها را در عراق، فلسطين و لبنان متصور دانست كه ميتوانيم با بهرهبردن از آنها در يك مدار بالاتر بينالمللي سير كنيم.
لغو ديدار حسن روحاني با خاوير سولانا بسيار به جا و به موقع بود
فعال بودن روحاني درعرصه سياست خارجي منافع خوبي دارد
محمد جواد لاريجاني در بخش پاياني اين گفتوگو لغو ديدار حسن روحاني با خاوير سولانا با توجه به جوسازيهاي غرب و ايجاد اين شائبه كه ايران به سمت تعليق مي رود را بسيار به جا و به موقع توصيف كرد.
وي اظهار داشت:« سفر روحاني به آلمان و سخنراني در موسسه كوربر مورد جديدي نيست و اين موسسه تحقيقاتي است و بسياري از مقامات ما در سطوح مختلف وزارت خارجه و ديگر نهادها در آن سخنراني كردند.»
وي افزود:« روحاني از سياستمداران و ديپلماتهاي بسيار باسابقه و گزيدهگوي كشورمان هستند و فعال بودن ايشان در عرصه سياست خارجي و نيز سطح جهاني براي جمهوري اسلامي ايران منافع خوبي در بر خواهد داشت.»
لاريجاني در ادامه در مورد لغو ديدار و گفتوگوي روحاني با سولانا، مسوول سياست خارجي اتحاديه اروپا تصريح كرد:« لغو اين ديدار اقدام بسيار درستي بود نه از جهت مطالبي كه آقاي روحاني ميگويند؛ ايشان قطعا از مواضع نظام حمايت ميكنند. منتهي غربيها جوري تبليغات را شروع كرده بودند كه گويي ايران از مسير فعلي مذاكراتش سرخورده شده و ميخواهد به بحث تعليق شيفت پيدا كند فلذا ديپلماتي كه معروف بوده به ايجاد تعليق او را فعال ميكنند.»
وي يادآور شد:« يك چنين موضوعي اصلا صحت ندارد و اين از تيزهوشي روحاني بود كه وقتي اين شرايط را ديد مذاكرات با سولانا را به زمان ديگري موكول كرد.»
اين صاحب نظر سياسي در پاسخ به اين نظر برخي گروهها كه حسن روحاني پس از انتخاب هاشمي رفسنجاني به رياست مجلس خبرگان فعاليت گسترده تري را آغاز كردهاست، تاكيد كرد:« روحاني شخصيت مستقلي است كه البته با هاشمي روابط بسيار زيادي دارد و با يكديگر همكاري داشتند.»
وي افزود:« آقاي روحاني همواره فرد مستقلي بودند و اخيرا نيز شنيدم كه براي انتخابات مجلس آماده ميشوند كه خبر بسيار خوبي است چرا كه چندين دوره در مجلس بودند و به نظرم اينها نشان ميدهد كه مجلس آينده از مجلس فعلي كه مجلس خوبي است يك سطح بالاتر خواهد رفت.»
دكتر محمد جواد لاريجاني در اين گفتوگو به پرسشهاي خبرنگار سياسي ايسنا درباره مسايل داخلي روز نيز پاسخ داد كه طي روزهاي آينده در سرويس سياسي ايسنا ارائه ميشود.
گفتوگو از خبرنگار ايسنا: هاتف پوررشيدي
انتهاي پيام
كد خبر: 8606-16860 |